İNME NEDİR?

İnme, beyni besleyen damarların tıkanma ya da kanama gibi nedenlerle kan akımının kalpten beyne iletememesi ve bunun sonucunda beyin dokusunun hasara uğramasıdır.

HEMİPLEJİ ise;

Vücudun bir yarısını etkileyen felçtir.Beynin sağ tarafının etkilenmesi ile vücudun sol kısmında beynin sol tarafının etkilenmesiyle  vücudun sağ kısmında  kısmi ya da tam felç oluşur.

HEMİPLEJİ NEDEN OLUŞUR?

Beyin kan damarlarının tıkanması ya da damarların yapısındaki bozulma nedeniyle beynin kanlanmasındaki değişiklikler sonucu oluşur.

Beyinde oluşan tümörler,damarlardaki inflamasyon, damar çeperi hastalıkları,travma ve bakteriyal kalp kası tutulumu diğer oluşma nedenleridir.

HEMİPLEJİ NEDEN OLAN FAKTÖRLER NELERDİR?

Yaş;inme ile ilgili en önemli risk faktörüdür.

55 yaşından sonra inme riski her 10 yıl için 2 kat artar.

Cinsiyet;erkeklerde kadınlara göre 1.25 kez daha fazla görülür.

Hipertansiyon;değiştirilebilir en önemli risk faktörüdür.Özellikle kanama kaynaklı oluşan inmelerin en önemli nedenidir.

Diyabet ve Kalp Hastalığınında hemipleji riskini 2-6 kat arttırdığı yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır.

Sigara ,Alkol kullanımı ve Hareketsiz yaşam alışkanlığı hemipleji oluşma riskini arttıran diğer risk faktörleridir.

HEMİPLEJİ İLE BERABER HANGİ SORUNLAR OLUŞUR?

  • Vücudun bir yarısında motor kontrol kaybı(hareket kaybı)
  • Kas tonusu bozuklukları
  • Duyu bozuklukları
  • Kognitif bozukluk
  • Konuşma-Yutma bozuklukları
  • İdrar ve gaita problemleri
  • Denge bozukluğu
  • Görme bozuklukları

gibi problemler görülür.

HEMİPLEJİ TEDAVİSİ NASIL OLMALIDIR?

Tedavide;

  • Birincil yaklaşım hemiplejiye neden olan risk faktörlerini belirlemek, önlemek, ve koruma altına almaktır.
  • İnme geçiren hastaya ilk yaklaşım ise multidispliner olmalıdır.tedavi sağlık ekibi tarafından yapılmalıdır.Bu ekipte;beyin cerrahı,fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı,nörolog,fizyoterapistler,hemşire,psikolog,ortez-protez teknisyeni ,iş ve uğraşı terapistleri ve sosyal danışman bulunur.

Yapılan ilk tedavide kanamanın durdurulması veya tıkanıklığın giderilmesi amacıyla girişimsel tedavi,ilaç tedavisi uygulanır durumu stabil hale gelen hastaya hemen rehabilitasyon programına başlanır.

Hastanın fizik tedavi programı en erken süreçte başlamalı ve ara vermeksizin devam etmelidir.Tedaviye erken başlanması yanlış postürün oluşmasını engelleyecek, kontür oluşumunu, kas tonusu bozukluklarını en alt düzeye indirecek, kişinin günlük yaşamına dönüşünü kolaylaştıracaktır.Hastanın evde fizik tedavi görmesi özellikle ev koşullarına uyumlandırılabilmesi ve ev şartlarına uygun kolaylaştırıcı yaklaşımı sağlamak amacıyla erken dönemde başlamalıdır.

  • İkincil yaklaşımda ise daha önce inme geçirmiş hemiplejik hastalarda inme riskini azaltmaya yönelik yaklaşımları içermektedir.

UYGULANAN FİZYOTERAPİ PROGRAMININ AMACI NEDİR?

  • Hastanın doğru hareket komponentlerini yeniden öğrenmesi
  • Artan kas tonusunun azaltılması
  • Kasların güçlendirilmesi (hipotonik-hipertonik)
  • Dengenin arttırılması
  • Fonksiyonların arttırılması (ayağa kalkma,yürüme)
  • Koordinasyonun arttırılması
  • Günlük hayat fonksiyonlarının kazandırılması(giyinme,soyunma,yazı yazma)
  • Mesleki fonksiyonların kaybının azaltılması

gibi hastada var olan semptomlara uygun yaklaşımlar uygulanır.

FİZYOTERAPİ PROGRAMINDA HANGİ TEDAVİLER KULLANILIR?

  • Nörolojik Rehabilitasyon
  • Proprioseptif Nöromuskuler Fasilitasyon(PNF)
  • Elektroterapi
  • Kinesiotape Bantlama
  • Duyu bütünleme terapisi
  • Yutma rehabilitasyonu
  • Konuşma rehabilitasyonu
  • Kardiopulmoner reabilitasyon
  • Biofeedback
  • Zorunlu kullanım tedavisi
  • Yardımcı cihaz ve araç kullanımının öğretilmesi
  • Ev ve çevre düzenlemesi

FİZYOTERAPİST SEMRANUR BOZKURT